Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Kategorie wiadomości

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Ubarwienie zwierząt (cześć III) – Drzewołazy

Ubarwienie zwierząt (cześć III) – Drzewołazy

Ubarwienie skóry tych małych mieszkańców amazońskich lasów budzi fascynację i zdumienie, dopóki ktoś na własnej skórze (i to dosłownie!) nie przekona się, że atrakcyjny wygląd tego płaza ma swoje biologiczne znaczenie i ostrzega o śmiertelnym niebezpieczeństwie.

Neurotoksyny (alkaloidy) znajdujące się na skórze drzewołazów paraliżują układ nerwowy powodując silne zatrucie, drgawki, arytmię serca, a nawet śmierć.

Rodzina drzwowołazów obejmuje około 170 gatunków, a niektóre z nich mają miej niż 1,5 cm długości. Wszystkim jednak natura dała piękne barwy. Co ciekawe, im silniejszą truciznę wytwarza dany gatunek drzewołaza, tym jest bardziej jaskrawo ubarwiony. Takie ubarwienie aposematyczne – jaskrawe, często kontrastujące z otoczeniem – jest charakterystyczne dla organizmów dysponujących silną i skuteczną bronią, ale skąd u drzewołazów tak duża różnorodność kolorystyczna?

Skóra tych płazów zawiera trzy rodzaje silnie rozgałęzionych komórek barwnych zwanych chromatoforami. Chromatofory występują w trzech odrębnych warstwach:

  • Górna warstwa jest zwykle wykonana z ksantoforów zawierających żółte pigmenty
  • Środkowa warstwa zawiera irydofory zawierające barwniki białe lub metaliczne (mieniące się, tęczowe)
  • Dolna warstwa zawiera melanofory z czarną lub brązową melaniną

U typowej zielonej żaby światło przenika do irydoforów, które działają jak maleńkie zwierciadła, odbijają i rozpraszają głównie niebieskie światło z powrotem do ksantoforów nad nimi. Ksantofory zawierają żółte pigmenty i działają jak żółte filtry, dzięki czemu światło uciekające na powierzchnię skóry wydaje się naszym oczom zielone. Jeśli żabie brakuje żółtych ksantoforów, niebieskie światło rozprasza się i żaba wydaje się jasnoniebieska. Irydofory nie syntetyzują pigmentów, ale odbijają i załamują kolor. Zawierają płytki krwi, które powodują efekt rozpraszania.

Prawdziwa zaleta tych stosów komórek pigmentowych polega na ich potencjale do zmiany koloru. Zwierzę może przyciemnić lub rozjaśnić swój kolor poprzez rozproszenie lub kurczenie się granulek pigmentu w chromatoforach. Manipulując trzema typami komórek, można zatem uzyskać szeroką gamę kolorów i to w dowolnej części ciała. Dlatego też, obserwuje się drzewołazy z licznymi, barwnymi plamami i paskami na ciele jak u drzewołaza trójbarwnego, kombinacje niebieskich kończyn i pomarańczowego ciała jak u drzewołaza karłowatego oraz mieszanki zielono-czarne, złoto-brązowe, żółto-zielone, żółto-niebieskie, niebiesko-czarne…

 

Zobacz galerię zdjęć
Polecamy również
Funkcjonalne znaczenie barw

Ubarwienie zwierząt (część II) – Funkcjonalne znaczenie barw

Skąd się biorą barwy zwierząt?

Ubarwienie zwierząt (część I) – Skąd się biorą barwy zwierząt?

Dlaczego światło przyciąga owady

Dlaczego światło przyciąga owady?

Dlaczego światło przyciąga owady

Grzybowe zombie