Skip to main content

Web Content Display Web Content Display

Exhibitions

Web Content Display Web Content Display

Kategorie artykułów

Web Content Display Web Content Display

Web Content Display Web Content Display

Ubarwienie zwierząt (część I) – Skąd się biorą barwy zwierząt?

Ubarwienie zwierząt (część I) – Skąd się biorą barwy zwierząt?

Królestwo roślin i zwierząt obfituje w różne kolory, od bujnej zieleni fotosyntetyzujących roślin po odważne czarno-pomarańczowe paski tygrysów. Ale skąd właściwie biorą się kolory u zwierząt?

Wszystko za sprawą pigmentów wytwarzanych przez organizmy żywe. Pigmenty biologiczne selektywnie absorbują pewne długości fal światła widzialnego, odbijając inne. Kolor powstaje zatem w wyniku reakcji pigmentów ze światłem.

Głównym pigmentem występującym u ssaków jest melanina. Odpowiada za kolor skóry, sierści (włosów) czy tęczówki oka. Istnieją dwa rodzaje melaniny – eumelanina i feomelanina – których proporcje wytwarzają ogromną gamę kolorów, od intensywnie czarnego, przez piaskowy, po krwiście czerwony.

A co z jaskrawymi kolorami? Chociaż zwierzęta wytwarzają własną melaninę, nie mogą wytwarzać wielu innych pigmentów. To cecha roślin, dlatego zdumiewające kolory wielu zwierząt są efektem składników diety. Flamingi zawdzięczają różowy kolor piór barwnikom zawartym w pożywieniu – ptaki te jedzą algi, skorupiaki, plankton i krewetki zawierające czerwoną astaksantynę. Z kolei pigmenty karotenoidowe smacznych jagód, którymi latem rozkoszuje się kardynał szkarłatny, odkładają się w mieszkach włosowych jego piór. W ten sam sposób pigmenty żółte, czerwone i pomarańczowe mogą zostać wchłonięte ze zjedzonych nasion. Natomiast bezkręgowce, takie jak owady czy mięczaki, często wykazują zielone zabarwienie z powodu pigmentów porfirynowych, czasami pobieranych z pożywieniem.

Większość zielonych i niebieskich kolorów powstaje w wyniku efektów strukturalnych. Błękitnik wytwarza melaninę i jest czarny, jednak maleńkie woreczki powietrzne w jego piórach rozpraszają światło i sprawiają, że wydaje się być niebieski, podobnie jak niebo, które wydaje się niebieskie, gdy cząsteczki gazu w atmosferze rozpraszają światło (o tym już Wam kiedyś opowiadaliśmy). Z kolei ubarwienie pawi to kombinacja pigmentów i sposobu, w jaki światło rozprasza się, gdy selektywnie odbija się od piór, tworząc opalizację.

Innym genialnym przykładem koloru strukturalnego w królestwie zwierząt jest jaskrawy błękit motyla z rodzaju Morpho. Kolor ich skrzydeł wynika z mikroarchitektury łusek, pochłaniającej i odbijającej wybiórczo poszczególne składowe światła białego, dlatego gołym okiem skrzydło wydaje się niebieskie.

 

Photogallery
Recommended
Ubarwienie zwierząt – Drzewołazy

Ubarwienie zwierząt (cześć III) – Drzewołazy

Funkcjonalne znaczenie barw

Ubarwienie zwierząt (część II) – Funkcjonalne znaczenie barw

Dlaczego światło przyciąga owady

Dlaczego światło przyciąga owady?

Dlaczego światło przyciąga owady

Grzybowe zombie