Skip to main content

Web Content Display Web Content Display

Exhibitions

Web Content Display Web Content Display

Kategorie artykułów

Web Content Display Web Content Display

Web Content Display Web Content Display

Obiekt miesiąca maj 2024 - skamieniały ichtiozaur

Obiekt miesiąca maj 2024 - skamieniały ichtiozaur

Skamieniałego ichtiozaura z rodzaju Stenopterygius z Holzmaden w Niemczech zakupiono w 1851 r. do zbiorów Gabinetu Mineralogicznego UJ. Tak zaczyna się burzliwa historia pewnej płyty - zapraszamy do lektury!

Okaz zawisł w budynku Collegium Phisicum przy ulicy św. Anny 6 w Krakowie, gdzie ówcześnie mieścił się Gabinet. Niewiele wiadomo o historii płyty w pierwszej połowie XX wieku, na co wpływ ma burzliwa historia uniwersyteckiej geologii i jej zbiorów. W międzyczasie skamieniałość poddana zostały kilkukrotnym, niezbyt fachowym renowacjom – kamienną płytę ze szkieletem ichtiozaura pokryto kilkoma warstwami czarnej farby. Nie wiadomo kiedy pierwszy raz ją pomalowano, jednak farba tak bardzo zatarła detale, że już w latach międzywojennych sądzono, że ichtiozaur to jeden z kilku niezbyt wartościowych gipsowych odlewów – właśnie tak opisano je w spisie inwentarza naukowego Gabinetu geologicznego z 1926 roku.

W drugiej połowie lat 70. XX wieku płytę przeniesiono do nowej siedziby Instytutu Nauk Geologicznych i Muzeum Geologicznego UJ przy ul. Oleandry 2a. Wtedy także ostatni raz została pomalowana na czarno i zawieszona w korytarzu, jako dekoracja. Wraz z przenosinami ING UJ na nowy Kampus UJ w 2017 r. kolekcja Muzeum Geologicznego została włączona do zbioru Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ. Płyta pozostała jednak w ING UJ, gdzie z powodu braku możliwości odpowiedniego wyeksponowania w nowym budynku trafiły do magazynów na kilka lat.

Kwerenda XIX-wiecznych inwentarzy zbiorów zasugerowała, że płyta z ichtiozaurem może być oryginałem, co potwierdziły jej dokładne oględziny. W lipcu 2022 okaz został przekazany do zbioru Centrum. Przywrócenie płyty do stanu pierwotnego zajęło ponad rok. Metodami stosowanymi w konserwacji rzeźby usunięto warstwy farby, odczyszczono powierzchnię skamieniałości, uzupełniono gipsy, zabezpieczono, ustabilizowano i zamontowano płytę w odnowionej ramie. Żmudna praca konserwatorów przyniosła doskonałe skutki, dzięki czemu po ponad 170 latach możemy zaprezentować Państwu ten unikalny eksponat.

Ichtiozaura znajdziecie w poświęconej historii życia na Ziemi części ekspozycji geologicznej Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ.

Photogallery